Przesłanie utworu
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Mimo optymistycznych akcentów (istnienie ludzi skorych do pomocy) nowela ma zdecydowanie pesymistyczną wymowę. Tragiczny finał jest sugestywną oceną antysemityzmu. Stanowi także swoistą refleksję nad przyszłością do jakiej prowadzą antyżydowskie wystąpienia. Puenta jest niezwykle sugestywna „Nu, u mnie umarło to, z czym ja się urodził, z czym ja sześćdziesiąt i siedem lat żył, z czym ja umierać myślał…Nu u mnie umarło serce do tego miasto”.

Jak pisze badaczka twórczości Marii Konopnickiej - Alina Brodzka: „Mendel stał się kreacją tragiczną, a jego los przejmującą klęską człowieka domagającego się prawa, a nie litości” (Tamże). Wymowa utworu jest głęboko humanitarna, Konopnicka podkreśla wartości ogólnoludzkie, które powinny być determinujące w ocenie każdego człowieka. Wyrazem takiego przekonania jest przeświadczenie Żyda, że prawdziwi chrześcijanie uszanują powagę starości i niewinność dziecka. Rozczarowanie okazuje się niezmiernie bolesne.

W utworze widoczne są jaskrawe przeciwstawienia, np. wrodzona mądrość Mendla skontrastowana jest z głupotą mającego o sobie zbyt wysokie mniemanie zegarmistrza. Bezduszności i okrucieństwu tłumu przeciwstawia się heroizm moralny i wrażliwość na krzywdę ludzką jednostek, np. studenta czy Janowej. Dzięki tego typu zabiegom nie jest konieczny umoralniający komentarz odnarratorski – głupota sama się ośmiesza, a okrucieństwo przegrywa. Utwór stanowi tym samym bardzo krytyczna analizę nienawiści i uprzedzeń Polaków w stosunku do Żydów. Nieszczęście, jakie spotyka tak dobra osobę, jaką jest Mendel, nie może nie wzruszyć czytelnika.




  Dowiedz się więcej
1  Pozytywistyczna nowelistyka - wiadomości ogólne
2  Mendel – Żyd i warszawianin
3  Miejsce nowelistyki w twórczości Marii Konopnickej



Komentarze
artykuł / utwór: Przesłanie utworu


  • dośc już udowadnuiania jakimi to Polacy sa antysemitami, nie wolno nam mówić ilu Polakow-patriotów AK-kowców zostalo skazanych przez żydokomunę na smierc tylko za to,że byli patriotami, Polakami walczącymi za swój kraj a ile polskich rodzin zginęlo za Żydów w czasie II wojny światowej, to hahnba ,że sami Polacy sie szkaluja, powiedzcie ilu Palestytńczyków wybili ŻydzI do cholery. Dość już szkalowania Polski!!!!!!!!!!!!
    Beata (kudlata2006 {at} wp.pl)





Tagi: